نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حسین صیادی تورانلو ¹
• محمد زارعی محمودآبادی ²
• رضا نوروزی آورگانی ³

¹ دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران.

² دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه میبد، میبد، ایران

³ دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران

چکیده

هدف: طی دهه اخیر، توسعه مدل‌های تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای (NDEA) موجب شد تا ساختارهای درونی و روابط پیچیده میان زیرواحدهای تصمیم‌گیری (DMUs) در ارزیابی کارایی مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد در مقایسه با مدل‌های سنتی DEA از توان تبیین مدیریتی و تحلیلی بالاتری برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام‌مند و تحلیل روندهای کلان در توسعه، کاربرد و بسط مدل‌های NDEA با تأکید بر رویکردهای مبتنی بر عدم‌قطعیت در بازه زمانی 2014 تا 2024 است.
روش‌شناسی پژوهش: برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای Microsoft Excel وVOSviewer به‌منظور انجام تحلیل هم‌واژگانی، ترسیم شبکه‌های علمی و شناسایی خوشه‌های پژوهشی استفاده شده است. مقالات منتخب بر اساس دو محور اصلی شامل حوزه پژوهش (کاربردی) و منطق پژوهش (قطعی یا غیرقطعی) طبقه‌بندی گردیدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین حجم مطالعات کاربردی NDEA در بخش صنعت متمرکز بوده و در بعد منطقی، مدل‌های قطعی بیشترین فراوانی را داشته‌اند. واژه "تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای" پس از "تحلیل پوششی داده‌ها" به‌عنوان پرتکرارترین کلیدواژه شناسایی شد. علاوه بر این، پژوهش حاضر با تلفیق یافته‌ها، یک چارچوب مفهومی برای تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای ارائه می‌دهد و مسیرهای بالقوه آینده را در زمینه تلفیق NDEA با نظریه‌های عدم‌قطعیت ترسیم می‌نماید.
اصالت و ارزش افزوده: تاکنون پژوهشی جامع که به‌طور هم‌زمان به تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای و ابعاد عدم‌قطعیت پرداخته باشد انجام نشده است. این مطالعه با شناسایی خلأهای پژوهشی، ترسیم نقشه علمی حوزه و معرفی موضوعات نوظهور و زمینه‌های پژوهشی آتی، می‌تواند به‌عنوان مرجعی مفید برای پژوهشگران و تصمیم‌گیران در حوزه تحلیل کارایی تحت عدم‌قطعیت محسوب شود.

کلیدواژه‌ها

• تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای
• تحلیل پوششی داده‌ها
• عدم‌قطعیت
• مرور نظام‌مند
• نقشه علم

موضوعات

• مدیریت صنعتی

عنوان مقاله [English]

A systematic review of network data envelopment analysis with an uncertainty approach

نویسندگان [English]

• Hossein Sayyadi Tooranloo ¹
• Mohammad Zarei Mahmoudabadi ²
• Reza Norouzi Avargani ³

¹ Associate Professor, Department of Industrial Management, Meybod University, Meybod, Iran.

² Associate Professor, Department of Industrial Management, Meybod University, Meybod, Iran.

³ PhD student, Department of Industrial Management, Meybod University, Meybod, Iran

چکیده [English]

Purpose: Over the past decade, the development of Network Data Envelopment Analysis (NDEA) models has enabled researchers to capture the internal structures and interrelationships among sub-units of decision-making units (DMUs). Compared to conventional DEA models, this approach provides deeper managerial and analytical insights into performance evaluation. The purpose of this study is to systematically review and clarify the overall trends in the development and application of NDEA models, with a particular focus on uncertainty-based approaches, over the period 2014–2024.
Methodology: This research employs Microsoft Excel and VOSviewer software tools to conduct co-word analysis, visualize scientific networks, and identify research clusters. The reviewed articles were classified into two major dimensions: research domain (application areas) and research logic (deterministic or non-deterministic).
Findings: The results indicate that most NDEA applications are concentrated in industrial sectors, and that deterministic logic dominates the existing body of literature. The term network data envelopment analysis was identified as the second most frequent keyword following data envelopment analysis. Based on the synthesis of reviewed studies, this research proposes a conceptual framework for NDEA and outlines potential future research directions centered on the integration of NDEA with uncertainty theories.
Originality/Value: To the best of our knowledge, no comprehensive study has simultaneously addressed network data envelopment analysis and uncertainty. By identifying research gaps, mapping the scientific structure of the field, and highlighting emerging themes and future avenues, this study provides a valuable reference for researchers and practitioners interested in performance evaluation under uncertainty.

کلیدواژه‌ها [English]

• Network Data Envelopment Analysis (NDEA)
• Data Envelopment Analysis (DEA)
• Uncertainty
• Systematic Review
• Science Mapping