دوره و شماره: دوره 8، شماره 18، پاییز 1389، صفحه 1-186 

توسعه یک مدل دو هدفه برای مسئله حداکثر پوشش با محدودیت پارامترهای صف

صفحه 1-13

مهدی سیف برقی، راضیه فرقانی، ظریفه راثی

چکیده مسئله مکان یابی حداکثر پوشش سعی در حداکثر نمودن پوشش جمعیتی می کند که در یک حداکثر فاصله یا زمان مشخص از یک تجهیز قرار دارند. توسعه های بسیاری جهت بهبود کاربردهای این مسئله ارائه شده است که یکی از آنها ترکیب این مسئله با مدلهای صف است. به عنوان مثال مکان یابی محل تعدادی خدمت دهنده با هدف حداکثر نمودن پوشش مشتریان و محدودیت در طول یا زمان انتظار مشتریان در صف. در این مقاله مدل ارائه شده توسط کورآ و لورنا که به صورت یک مسئله حداکثر پوشش با محدودیت شاخصهای صف است توسعه داده می شود. بگونه ای که علاوه بر تابع هدف حداکثر پوشش، هدف حداقل نمودن فواصل خدمت دهنده ها تا مشتریان نیز در نظر گرفته می شود. بدین منظور بر خلاف مدل مقاله اصلی محدودیت خاصی در تخصیص مشتریان به گره های خدمت دهی ایجاد نگردیده و این خود مدل خواهد بود که نحوه تخصیص را مشخص می کند. مدل توسعه داده شده توسط الگوریتم ژنتیک و نرم افزار CPLEX حل و نتایج حاصل نشان دهنده عملکرد مطلوب الگوریتم توسعه داده شده می باشد.

کاربرد روش شناسی سطح پاسخ برای تعیین عوامل موثر بر فرایند تولید بطری شیشه ای

صفحه 15-39

مقصود امیری

چکیده برخی مسائل دنیای واقعی مستلزم شناسایی و تحلیل تاثیر متغیرهای ورودی بر متغیر پاسخ است. یکی از روش های کاربردی برای مدل سازی و حل این مسائل روش شناسی سطح پاسخ است. در این مقاله با استفاده از طراحی آزمایش ها تاثیر پنج عامل ورودی قابل کنترل شامل مواد اولیه، سرعت الکتروموتور، دمای گرمخانه، دمای کوره و فشار هوا بر سطح پاسخ مورد نظر یعنی مقاومت بطری شیشه ای مورد بررسی قرار میگیرد. پس از اجرای آزمایش ها و شناسایی عوامل موثر، با توجه به کاربرد روش شناسی سطح پاسخ، رابطه بین متغیرهای مربوط به عوامل موثر ورودی و متغیر سطح پاسخ با استفاده از مدل رگرسیون غیر خطی تعیین می شود. سپس مقدار بهینه هر یک از متغیرهای مدل غیر خطی برآورده شده با استفاده روش برنامه ریزی آرمانی به دست می آید.

مدل سلسله مراتبی مبتنی بر روش متوسط موزون فازی برای ارزیابی و سنجش چابکی تولید

صفحه 41-69

صدیقه خورشید

چکیده جهانی سازی و رقابت جویی شوک ها و لرزش ها مهیبی بر محیط تولید جهانی، وارد کرده و سازمان های تولیدی را ملزم به انجام تغییراتی در ساختار و طرق انجام کسب نموده است. به علاوه سازمان های تولیدی دریافته اند که چابکی برای بقا و رقابت پذیری ضروری است. اما توانایی چابک سازی سازمان کمتر از پیش بینی شده است توسعه یافته است. مدیران با این مساله مواجه اند که سازمان آنها از چه مقدار چابکی برخوردار است و به چه مقدار چابکی نیاز دارد. در این مقاله به منظور حمایت از تصمیمات مدیران برای چابک سازی سازمان یک مدل سلسله مراتبی ارزیابی و سنجش سطح چابکی تولید مبتنی بر روش متوسط موزون فازی توسعه یافته است. این مدل می تواند ابهام و نادقیقی ذاتی شاخص های کیفی چابکی، و نیز دانش و قضاوت خبرگان به هنگام ارزیابی و سنجش سطح چابکی تولید را تعدیل کند. این مدل در صنعت فولاد خوزستان اجرا شده است.

مدل تعالی سازمانی برای ارزیابی واحدهای عمومی و خدماتی زیر مجموعه شرکت IDco

صفحه 71-104

فتاح شریف زاده

چکیده امروزه انواع سازمان های فعال در اقتصاد را می توان به دو دسته صنعتی و خدماتی تقسیم نمود. دسته اول در کشورهای در حال توسعه از گستردگی بیشتری برخوردارند و دسته دوم در کشورهای پیشرفته از اهمیت بالاتری برخوردارند. هر دوی آنها به گونه ای ایجاد ارزش کرده و به نوعی فعالیت اقتصادی می کنند. در این پژوهش که حاصل یک عارضه یابی و شناسایی یک زمینه قابل بهبود در دبیرخانه تعالی شرکت IDco به عنوان متولی ارزیابی تمامی واحدهای زیر مجموعه این شرکت اعم از تولیدی یا خدماتی است پژوهشگران تلاش می کنند با مطالعه ادبیات مدل های تعالی رایج در دنیا برای سازمان  های خدماتی و صنعتی، ضمن شناسایی ابعاد علمی موضوع، با استفاده از نظر خبرگان و مدیران اجرایی که از نزدیک با فعالیت ها و نوع مسایل ایجاد شده در سازمان های عمومی و خدماتی آشنا هستند مدلی با کاربرد و سازگاری مناسب و کافی با این فعالیت ها را شناسایی و ایجاد کنند. بر این اساس با استفاده از 14 خبره که بتوان تمامی جامعه آماری مد نظر را پوشش داد و با استفاده از روش تاپسیس از میان 4 مدل تعالی سازمانی رایج در دنیا یعنی دمینگ، بالدریج، EFQM و CAF، مدل CAF به عنوان مدل پایه انتخاب گردید و سپس در طی جلسات متعددی با همفکری 14 خبره مدل بومی ارائه گردید. سپس در کمیته های علمی، فنی و راهبردی در لایه های مختلف مدیریتی این شرکت به تایید و تصویب رسید و برای تمامی سازمان های عمومی و خدماتی زیر مجموعه لازم الاجرا اعلام شد.

حل مساله فروشنده دوره گرد متقارن با در نظر گرفتن زمان عزیمت فازی بین شهرها توسط الگوریتم فرا ابتکاری مورچگان

صفحه 105-122

جمشید صالحی صدقیانی

چکیده مساله فروشنده دوره گرد یکی از معروفترین مسائل بهینه سازی ترکیبی است که با توجه به ویژگی های خاص آن، در سال های اخیر نیز بستر مناسبی برای اعتبار سنجی الگوریتم های مختلف ابتکاری، فرا ابتکاری و دقیق بوده است. کاربردهای متعدد این مساله از لحاظ نظری و عملیاتی نیز باعث توجه ویژه محققان به آن شده است. الگوریتم فرا ابتکاری بهینه سازی توسط کلونی مورچگان در زمره روش های فرا ابتکاری موفقی است که در سال های اخیر به نحو موفقیت آمیزی برای حل مسائل بهینه سازی ترکیبی گسسته استفاده شده است. در این مقاله، الگوریتمی مبتنی بر بهینه سازی توسط کلونی مورچگان، برای حل مساله فروشنده دوره گرده با داده های فازی ارائه شده است. الگوریتم پیشنهادی در محیط برنامه نویسی C++ کد نویسی و اجرا گردیده و نتایج هر بار اجرای آن با نتایج الگوریتم دقیق انشعاب و تحدید که از کد نویسی در محیط LINGO8.0 به دست آمده، مقایسه شده است. الگوریتم پیشنهادی در مورد مثال هایی با ابعاد کوچک به جواب بهینه دست یافته و در مورد مثال های بزرگ در زمان هائی بسیار کوتاه به جواب های شدنی مناسبی دست می یابد.

مدیریت زنجیره تامین سه سطحی تحت عدم قطعیت استفاده از برنامه فازی چند هدفه

صفحه 123-160

مصطفی اختیاری

چکیده در این مقاله یک زنجیره تامین سه سطحی تک محصولی با حلقه های تولید کنندگان – توزیع کنندگان – مشتریان در نظر گرفته شده که تقاضای مشتریان، درصد کالای برگشتی از مشتریان و زمان ارسال کالا از توزیع کنندگان به مشتریان، به عنوان متغیرهای فازی در نظر گرفته می شوند. رویکرد اصلی در این مقاله، در نظر گرفتن همزمان مسائل انتخاب تامین کنندگان و توزیع کنندگان و تعیین مشتریان موثر در سیستم تحت شرایط عدم قطعیت است. هدف این مقاله ارائه مدلی است که علاوه بر یکپارچه سازی اهداف متضاد حلقه ها، تعداد پارامترهای غیر قطعی مدل را نیز افزایش دهد. از این رو، اهداف مدل پیشنهادی عبارتند از ماکزیمم کردن کیفیت محصولات، می نیمم کردن هزینه کل، می نیمم کردن زمان ارسال کالا از توزیع کنندگان به مشتریان و ماکزیمم کردن درآمد حاصل از فروش کالا به مشتریان. همچنین در مدل پیشنهادی، محدودیت هایی همچون کمبود سفارشات، ظرفیت تولید و تقاضای مشتریان نیز در نظر گرفته می شوند. مدل پیشنهادی توسط یک مثال عددی برای مساله زنجیره تامین سه سطحی تشریح و بر اساس سطوح برش آلفا تحلیل خواهد شد.

مشکلات و موانع پیاده سازی سیستم استاندارد ایزو در شرکتهای تولیدی ایران

صفحه 161-186

سید فرامرز قرآنی

چکیده امروزه پاسخگویی مناسب و به موقع به نیازهای مشتریان به عنوان مهم ترین عامل موفقیت سازمانها در بازار رقابتی به شمار می آید و بسیاری از سازمانها برای تمدید و استمرار بقای خود در این بازار، تاکید زیادی بر مسئله کیفیت در تطابق با مدیریت کیفیت فراگیر و پیاده سازی استانداردهای ایزو اعمال می نمایند. این تحقیق کمی و توصیفی که در رابطه با مشکلات و موانع پیاده سازی استانداردهای ایزو در شرکت های تولیدی کشور به اجرا در آمده به بررسی انتقادات و حمایتهای به عمل آمده از سیستم ایزو در سطح جهان پرداخته و سپس علت عدم اجرای آن در برخی از سازمان های تولیدی کشور را مورد کنکاش قرار می دهد. داده های تحقیق توسط یک پرسشنامه شامل نوزده پرسش درباره مبانی پیاده سازی استانداردهای ایزو همراه با پاسخ های پنج جوابی طیف لیکرت گردآوری شده اند. جامعه تحقیق شامل کلیه شرکت های تولیدی متقاضی دریافت گواهینامه ایزو تحت پوشش وزارت صنایع و معادن استان تهران هستند که بر اساس نمونه برداری سیستماتیک برای کلیه آنها پرسشنامه تحقیق ارسال شد. از هر شرکت درخواست شد تا سه مدیر از رده های میانی به پرسش های مندرج در پرسشنامه پاسخ دهند. ظرف مدت دو ماه، از بین این شرکتها، 54 شرکت به پرسش های مورد نظر پاسخ داده و پرسشنامه تکمیل شده را عودت دادند. نتیجه تحقیق حاکی از آن است که پیاده سازی سیستم های مدیریت ایزو در هر سازمان امری است که به بازسازی زیر ساختارهای سازمانی نیاز داشته و باید دیدگاه مدیران و مسئولین ارشد سازمان پذیرای واقعی آن باشد، که در این تحقیق تمایل اندکی از سوی مدیران در زمینه ایجاد رغبت به منظور تغییر در زیر ساختهای لازم در امر مستند سازی و انتقال داده ها و مشارکت با سایر رده های مدیریتی مشاهده شده است.